Apartmanda Yangın Tüpü Zorunlu mu? Yönetmelik, Sayı ve Sorumluluk

Evet, apartmanlarda yangın tüpü zorunlu. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) konutlar dahil her türlü yapı ve binayı kapsar ve taşınabilir söndürme cihazlarını alanına göre şart koşar: düşük tehlike sınıfındaki yerlerde her 500 m², orta ve yüksek tehlike sınıfındaki yerlerde her 250 m² için 1 adet 6 kg’lık uygun tipte söndürücü. Kazan dairesi ve kapalı otopark gibi bölümlerde ise ayrıca tekerlekli tip söndürücü bulundurmak mecburi. Bunları sağlamak ve bakımını yaptırmak bina sahibinin ya da apartman yönetiminin sorumluluğundadır.

Daire içi ise ayrı konu: kendi dairenizde tüp bulundurmanız yönetmelik zorunluluğu değil, ama şiddetle önerilir. Bu yazıda apartmanda nerede, kaç tane ve hangi tip tüp gerektiğini, kimin sorumlu olduğunu ve masrafın nasıl karşılandığını anlatıyoruz.

Yönetmelik apartmanlar için ne diyor?

BYKHY, ülkedeki her türlü yapı, bina ve tesiste alınacak yangın önleme ve söndürme tedbirlerini düzenler. Apartmanlar, siteler ve rezidanslar da bu kapsamdadır. Taşınabilir söndürme cihazlarıyla ilgili kurallar yönetmeliğin 99. maddesinde yer alır:

Konutlar yangın yükü düşük yapılar olduğundan genellikle düşük tehlike sınıfında değerlendirilir. Ancak aynı bina içindeki kazan dairesi, otopark, jeneratör odası ya da zemin kattaki dükkânlar farklı risk taşır ve ayrıca ele alınır.

Apartmanda yangın tüpü nerelerde olmalı?

Her kat ve merdiven sahanlığı

Yönetmelik “her kata bir tüp” diye bir ifade kullanmaz; hesabı alana ve 25 metre ulaşma mesafesine göre yapar. Ancak katlar arasında merdivenle dolaşmak hem zaman alır hem de yangın anında duman merdiven boşluğunu doldurur. Bu yüzden uygulamada en doğru yöntem, her katın merdiven sahanlığına en az bir 6 kg ABC tüp koymaktır. Böylece hangi katta yangın çıkarsa çıksın, en yakın tüp birkaç adım uzaktadır.

Kazan dairesi

Kazan daireleri yönetmelikte tesisat dairesi olarak kabul edilir ve tekerlekli tip söndürücü bulundurulması mecburidir. Kazan dairesinin girişine, içeri girmeden alınabilecek şekilde ayrıca bir 6 kg ABC tüp de konur. Tüpü kazanın hemen yanına, sıcak yüzeylere yakın asmayın.

Kapalı otopark

Otoparklarda da tekerlekli tip söndürücü zorunludur. Araç yangınları hızlı büyür ve yakıt nedeniyle B sınıfı yangına dönüşür; bu yüzden otoparkta 25 metre kuralına göre dağıtılmış 6 kg tüplere ek olarak tekerlekli tüp bulunmalıdır. Toplam alanı 600 m²’yi aşan kapalı otoparklarda ise taşınabilir tüplerin yanında otomatik yağmurlama sistemi, yangın dolabı ve itfaiye su alma ağzı da yönetmelik gereğidir.

Jeneratör, asansör makine dairesi ve elektrik odası

Elektrik panolarının ve jeneratörün bulunduğu odalarda kalıntı bırakmayan karbondioksitli (CO₂) tüp tercih edilir. Pano içinde otomatik söndürme isterseniz pano içi söndürme sayfamıza bakabilirsiniz.

Depolar ve sığınaklar

Kat maliklerinin eşya koyduğu ortak depolar ve bodrumlar yangın yükünün en yüksek olduğu yerlerdir. Bu bölümlerde de girişte bir tüp ve gerekiyorsa tekerlekli tip bulunmalıdır.

Örnek: 5 katlı bir apartmanda kaç tüp gerekir?

Kat başına 4 daireli, bodrumunda kazan dairesi ve küçük bir kapalı otoparkı olan 5 katlı tipik bir apartman düşünelim. Kabaca şöyle bir yerleşim ortaya çıkar:

• Katlar: Zemin dahil her kat sahanlığına 1 adet 6 kg ABC: 6 adet
• Kazan dairesi: Girişe 1 adet 6 kg ABC ve içeride 1 adet tekerlekli tüp
• Kapalı otopark: Alana göre 1–2 adet 6 kg ABC ve 1 adet tekerlekli tüp
• Elektrik ve jeneratör odası (varsa): 1 adet CO₂

Bu sadece bir örnek. Kesin sayı binanın m²’sine, kat planına, otoparkın büyüklüğüne ve 25 metre mesafelerine göre değişir. Kendi binanızın hesabını ihtiyaç hesaplayıcımızda iki dakikada çıkarabilirsiniz.

Apartmanda yangın tüpünden kim sorumlu?

Ortak alanlardaki yangın güvenliği ekipmanının temini ve bakımı bina sahibinin ya da apartman yönetiminin sorumluluğundadır. Kat Mülkiyeti Kanunu’na göre sekiz ve daha fazla bağımsız bölümü olan yapılarda yönetici atanması zorunludur. Yönetici bulunan binalarda bu iş yöneticinin görevleri arasındadır; daha küçük binalarda ise kat malikleri birlikte karar verir.

Yönetimin yapması gerekenler kabaca şunlardır:

1. Binanın ortak alanları için yeterli sayıda ve uygun tipte tüpü temin etmek.
2. Tüpleri yönetmeliğe uygun şekilde, işaretli ve ulaşılabilir yerlere monte ettirmek.
3. Yılda bir kontrolü ve dört yılda bir dolumu yetkili servise yaptırmak. Ayrıntılar: yangın tüpleri kaç yılda bir doldurulur.
4. Tüplerin önünün kapatılmamasını, yerinden alınmamasını takip etmek.
5. Kullanılan veya hasar gören tüpü hemen yeniletmek.

Eksik ya da bakımsız tüpler, itfaiye denetiminde tespit edildiğinde düzeltilmesi istenir; olası bir yangında ise yönetimin sorumluluğu ciddi şekilde tartışmaya açılır.

Yangın tüpü masrafı kime ait?

Ortak alanlardaki tüpler bütün binayı koruduğu için masrafı ortak giderdir. Uygulamada aidattan ya da yönetimin topladığı ek bir ödemeyle karşılanır. Kat malikleri arasındaki paylaşım, binanın yönetim planına ve kat malikleri kurulunun kararına göre yapılır. Dairenin içine konulacak tüp ise o dairenin sahibinin ya da kiracısının kendi tercihidir ve masrafı ona aittir.

Daire içinde yangın tüpü zorunlu mu?

Bağımsız bölümlerin, yani dairelerin içinde yangın tüpü bulundurma zorunluluğu yoktur. Yine de konut yangınlarının büyük kısmı mutfakta, elektrikli cihazlarda ve ısıtıcılarda başlar ve ilk dakikalarda müdahale edilebilecek boyuttadır. Bu yüzden her eve en az bir 2 veya 6 kg ABC kuru kimyevi tozlu tüp ve mutfak için bir yangın battaniyesi öneriyoruz. Hangi tipin size uygun olduğunu yangın tüpü çeşitleri yazımızda anlattık.

Apartman yangın güvenliği için kısa kontrol listesi

• Her kat sahanlığında tüp var mı, levhası görünüyor mu?
• Kazan dairesinde ve kapalı otoparkta tekerlekli tüp var mı?
• Tüplerin etiketlerinde son yıllık kontrol tarihi bir yıldan eski mi?
• Dolum tarihi dört yılı geçmiş tüp var mı?
• Tüplerin önü bisiklet, ayakkabılık, koli gibi eşyalarla kapanmış mı?
• Merdiven boşlukları ve kaçış yolları eşyayla daraltılmış mı?
• Tüplerin asıldığı yükseklik ve yerleşim doğru mu? Bkz. yangın tüpü nereye ve kaç cm yükseğe asılır.

Sık sorulan sorular

Apartmanda yangın tüpü olmazsa ne olur?

Yönetmeliğe aykırılık oluşur. İtfaiye denetiminde eksikliğin giderilmesi istenir; olası bir yangında ise müdahale imkânı ortadan kalktığı gibi yönetimin ve bina sahiplerinin sorumluluğu gündeme gelir.

Apartmanda kaç tane yangın tüpü olmalı?

Yönetmeliğe göre düşük tehlike sınıfında her 500 m² için 1 adet 6 kg söndürücü, ayrıca kazan dairesi ve otopark için tekerlekli tip. Uygulamada her katın sahanlığına en az bir tüp konur. Kesin sayı binanın planına ve 25 metre ulaşma mesafesine göre belirlenir.

Eski binalar da bu kurallara uymak zorunda mı?

Taşınabilir söndürme cihazları, eski ya da yeni ayrımı yapmadan mevcut binalarda da sağlanabilecek en temel önlemdir. Yönetmeliğin bazı yapısal hükümleri (yangın merdiveni gibi) mevcut binalara farklı uygulanabilse de tüp, kontrol ve bakım konusunda bir muafiyet beklememek gerekir.

Apartman yangın tüpleri hangi tip olmalı?

Katlar ve ortak alanlar için 6 kg ABC kuru kimyevi tozlu tüp, kazan dairesi ve otopark için tekerlekli kuru tozlu tüp, elektrik ve jeneratör odaları için CO₂ tüp.

Site yönetimi tüp bakımını kime yaptırmalı?

TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi olan yetkili yangın söndürücü servisine. Her kontrol ve dolum tüpün etiketine işlenmeli, servisin verdiği belgeler yönetim dosyasında saklanmalıdır.

Dayanak: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, Madde 2 (kapsam) ve Madde 99 (taşınabilir söndürme cihazları); 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu.